Radyo, Radyonun Tarihi ve Radyo Yayınları

19 Ekim 2011, Çarşamba

İlk olarak 1791-1867 yılları arasında yaşamış fizik bilimcisi Michael Faraday tarafından keşfedilen radyo dalgaları, teorik olarak mümkün olan bir şeyi kanıtlamaya karar veren mucidin elektrik akımıyla oluşturduğu manyetik ortam sayesinde 1 864 yılında bu teorisinin doğrulanmasıyla ortaya çıkmıştır. Aslında daha önce 1831-79 yılları arasında yaşamış olan James Clerk Maxwell, matematiksel olarak elektrik akımının uzak mesafelere kadar yayılması nedeniyle belli bir manyetik alan üzerindeki dalgalar halindeki sesleri çekerek yansıtmanın mümkün olduğunu ileri sürmüş, ancak tezi teoride kalmıştır.

Radyo dalgaları ilkin 1884, yılında (1857-94) yılları arasında yaşamış Alman fizikçi Heinrich Hertz tarafından keşfedilmiş olup, Bonn Üniversitesinde kısa mesafeler üzerinde Maxwell'in teorisinin gerçekleşebileceğini kanıtlamıştır. Bundan dolayı radyo dalgalarına kendi adı olan Hertz denilmiştir.

Radyonun babası olarak bilinen 1874-1937 yılları arasında yaşamış Guglielmo Marconi, ilkin 1901 yılında Atlantik okyanusu üzerinden mors alfabesiyle gönderdiği sinyalleri test ederek bugün kullandığımız radyonun mucidi olmuştur. Aslında kendisinden önce bu konuda 17 kayıtlı girişimci mevcut olup bunlardan en önemlisi 1856-1943 yılları arasında yaşamış Sırp asıllı Nikola Tesla'dır. Marconi'nin teorisini 1893 yılında denemiş ancak çalışmasını bitirip kendisini kanıtlayamamıştır. Marconi 1904 yılında radyonun patentinin tamamen kendisine ait olduğunun açıklanmasının ardından 1909 yılında Nobel ödülüne layık görülmüş, ancak 1943 yılında Tesla'nın ölümünden birkaç ay sonra aslında onu ilk kez Tesla'nın bulduğu ortaya çıkmıştır. Nikola Tesla 1856 yılında Sırbistan'da doğmuş olup 1891 yılında Amerikan vatandaşlığına kabul edilmiş, ardından Thomas Edison ve George VVestinghouseile birlikte yıllarca çalışarak 700′den fazla girişime imza atmıştır.

İlk sesli radyo yayını 1906 yılı Noel gecesi Massachuset, Brant Rock'tan Atlantik okyanusu üzerindeki bir gemiye gönderilen bir mesajla gerçekleştirilmiştir. Aslında ondan önce 1866-1932 yılları arasında yaşamış spiker Reginald Fessender'in, bir istasyondan diğerine seslenerek ilk sesli radyo yayınının 1900 yılında Ptomak nehri üzerinde gerçekleştirildiği ileri sürülmektedir.

Radyodan ilk opera yayını 1920 yılında Marconi's Chelms-ford Factory tarafından 1861-1931 yılları arasında yaşamış Avustralyalı soprano Nellie Melba'nın seslendirdiği bir operanın yayınlanmasıyla gerçekleştirilmiştir.

İlk ticari radyo yayını British Broadcasting Company Limited tarafından 14 Kasım 1922 yılında Londra'daki Marconi House'dan gerçekleştirilmiştir. 1922 yılı sonunda içlerinde 1889-1917 yılları arasında yaşamış olup daha sonra Lord Re-ith olarak anılacak olan ve direktör olarak işe başlayan John Reith'in de bulunduğu dört kişiyle yayına başlamıştır. 1925 yılı sonunda 600′den fazla personele ulaşmış, 1926 yılında ise ticari olmayıp kraliyete bağlı bir yayın kuruluşu olarak adı British Broadcasting Corporation (BBC) olarak değişmiştir.

BBC'nin ilk yayını, 1865-1936 yılları arasında yaşamış Rudyard Kipling tarafından yazılan Noel mesajının Kral Vinci George'un sesinden verilmesiyle 1932 yılında gerçekleştirilmiştir.

BBC'deki ilk bip sesleri Greenwich'e bağlı olarak ilk kez 1924 yılında yayınlanmış olup, her saat başı duyurulmuştur. Örneğin saat beş ise her biri onar saniyelik aralıklarla yayınlanan beş bip sesinin sonuncusu diğerlerinden yarım saniye daha uzun tutulmuştur. Her birkaç yılda bir bu seslerde değişiklik yapılmış, örneğin yedinci bip sesine kadar aynı seviyede tutulan süre, yediden sonra daha uzun aralıklarla verilmeye başlanmıştır.

İlk kurulan resmi radyo istasyonu 1920 yılında Amerika Birleşik Devletleri Pittsburg'ta kurulmuş olup adı KDKA'dır.

Kaynak: Trevor Homer, " İlklerin Kitabı A'DAN Z'Ye Kadar Her Şeyin Çıkış Noktası", Çeviren: Ayşe Belma Dehni, Pegasus yay.

Benzer Haberler